znajdz nas na FB

POLSKI SUPEROWOC – NATURALNE ŹRÓDŁO ZDROWIA

Pochodzenie aronii i jej historia w Polsce

Ojczyzną aronii jest Ameryka Północna. W stanie dzikim występuje od centralnej Kanady aż po Florydę w USA gdzie rosną trzy gatunki aronii:
  • aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa)
  • aronia czerwona (Aronia arbutifolia)
  • aronia śliwolistna (Aronia prunifolia).
Najwięcej stanowisk aronii jest we wschodnich rejonach Ameryki Północnej, na terytoriach przyatlantyckich, w Apallachach i na centralnych równinach.
W stanie dzikim można ją spotkać zarówno na suchych, kamienistych glebach gór Apallachów, jak nad bagnistymi brzegami rzek i w głębi lasów. Najlepiej czuje się we okolicach Wielkich Jezior i we wschodnich rejonach, gdzie na złagodzenie klimatu i odpowiednią wilgotność powietrza ma wpływ Ocean Atlantycki. Pierwsze wzmianki o aronii w Europie pojawiły się w spisach petersburskiego ogrodu botanicznego w 1834 r, a pierwsze opisy botaniczne podkreślające walory dekoracyjne aronii i jej odporność na mróz pochodzą z 1839 i 1870 roku. Aronia przez kilkadziesiąt lat spełniała jedynie funkcję rośliny dekoracyjnej, upiększając ogrody i parki. Jesienią jej liście pięknie przebarwiają się na czerwono, ładnie wyglądają długo utrzymujące się grona czarnych, lśniących owoców.
Na początku XX wieku na walory użytkowe aronii zwrócił uwagę rosyjski botanik Iwan Miczurin. Szukał owoców łatwych w uprawie, o dużej wartości odżywczej oraz roślin odpornych na mróz i rozpoczął prace nad jej selekcją. W latach trzydziestych XX w. prace nad aronią przeniosły się na Ałtaj do Ałtajskiej Stacji Doświadczalnej, gdzie od 1935 r. badaniami aronii zajmował się M. A. Lisawienko, a w 1942 założono pierwszą małą plantację aronii. W Rosji aronię nazywają „czarną jarzębiną", obecnie jest uprawiana m.in. na Ałtaju, pod Moskwą i pod Petersburgiem.

                         Opracowano na podstawie książki 'Aronia superowoc" autorstwa: Iwony Wawer, Piotra Eggerta i Barbary Hołub

Historia polskiej aronii

W Polsce prace nad uprawą aronii czarnoowocowej zainicjował prof. Wiesław Grochowski, z Instytutu Badawczego Leśnictwa. Pierwsze sadzonki sprowadzono do Polski w 1976 roku z ówczesnego ZSSR i posadzono pola doświadczalne w okolicach Janowa Lubelskiego i Kraśnika. Prace te prowadzili mgr inż. Piotr Eggert i mgr Maria Cichowicz. Bardzo szybko okazało się, że aronia nie nastręcza żadnych trudności przy uprawie w naszym kraju i można tę uprawę rozpowszechniać na terenie całej Polski.
W 1984 r. w strukturze Polskiego Związku Ogrodniczego powstała Krajowa Sekcja Producentów Aronii, założyła ją mała grupa sadowników, entuzjastów aronii, która uznała aronię za atrakcyjną uprawę przemysłową, zarówno dla rolników jak i dla przemysłu przetwórstwa owocowego.
Duże zasługi w upowszechnianiu aronii miał Zakład Doświadczalny Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (istniał do 1997 r) w Albigowej k. Łańcuta. Przez wiele lat kierował nim dr inż. Józef Kleparski, który napisał jedną z pierwszych książek o tej roślinie. W kolejnych latach następuje wzrost powierzchni uprawy aronii i przetwory aroniowe przestają być nowością na naszym rynku. W 1993 r. sok aroniowy firmy Aronia S.A. zdobywa złoty medal Targów POLAGRA 1993. Dynamicznie rozwija się produkcja koncentratu soku aroniowego. Obecnie Polska jest jego największym producentem na świecie.

                        Opracowano na podstawie książki 'Aronia superowoc" autorstwa: Iwony Wawer, Piotra Eggerta i Barbary Hołub

Botanika aronii uprawianej w Polsce

Aronia czarnoowocowa należy do rodziny różowatych (Rosaceae). Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa, Elliot) występuje w literaturze pod wieloma nazwami, najbardziej popularne to jarzębina czarnoowocowa (Sorbus melanocarpa, Heynhold), aronia czarna (Aronia nigra, Koehne), grusza czarnoowocowa (Pirus melanocarpa, Willd). Niemcy używają często nazwy „Schwarze Apfelbeere", ponieważ kształtem przypomina małe czarne jabłuszko. Aronia jest krzewem osiągającym wysokość 2-2,5 m. W młodym wieku krzew jest zwarty, z biegiem lat staje się rozłożysty. Krzewy rosnące na bardzo żyznych siedliskach i nie pielęgnowane mogą po kilkunastu latach osiągać wysokość nawet do 3 m. System korzeniowy aronii jest bardzo dobrze rozwinięty i dobrze przystosowuje się do warunków glebowych. Na glebach wilgotnych, zasobnych w wodę, korzenie są płytko, nie wychodzą daleko poza obrys krzewu. Na glebach słabych, ubogich w wodę aronia rozbudowuje bardzo silnie swój system korzeniowy. Od dorosłego kilkuletniego krzewu odchodzą horyzontalne korzenie szkieletowe, których średnica u podstawy krzaka jest od 1,5 do 3 cm, od nich odchodzą korzenie pierwszego i drugiego rzędu mające średnicę do 0,5 cm. Przeważająca część korzeni zlokalizowana jest na głębokości od 0 do 25 cm, które na słabszych glebach sięgają głębiej, do 35-40 cm. Około 10% stanowią korzenie pionowe, które sięgają na głębokość 1 m, ale na glebach słabych mogą sięgać nawet do 2 m, pojedyncze zaś jeszcze głębiej. Najaktywniejszy wzrost korzeni aronii jest na wiosnę (maj-czerwiec) potem aktywność wzrostu spada, żeby jesienią zazwyczaj we wrześniu znowu się uaktywnić. Zaobserwowano, że nawet późną jesienią i wczesną zimą, w stanie bezlistnym, gdy ziemia nie jest zamarznięta następuje rozwój systemu korzeniowego. Pędy jednoroczne są zazwyczaj nierozgałęzione, koloru ciemno szarego z małymi pączkami przylegającymi do pędu. Liście są szerokoowalne lub eliptyczne z drobnymi ząbkami po bokach, zakończone szpiczastym końcem. Blaszka liściowa długości 6-9 cm, szerokości 5-6 cm ma krótki ogonek (ok.1 cm), przy końcu którego znajdują się dwa przylistki. Ogonek liściowy i dolna część centralnej żyłki od dolnej strony ma odcień purpurowy. Wierzchnia strona liścia jest lśniąca o grubej skórce, a dolna strona z lekkim białym opuszeniem. Rozłożenie liści na pędzie jest regularne, odchodzą od niego pod ostrym kątem. Jesienią liście pięknie się przebarwiają na purpurowy kolor. W czerwcu w kącikach liści zaczynają się tworzyć pąki liściowe i kwiatowe, ściśle przylegające do pędu. Jesienią można już bez trudu rozpoznać, które są liściowe - węższe i bardziej przylegające, a które kwiatowe - grubsze i lekko odchylone. Aronia kwitnie w drugiej połowie maja, zazwyczaj już po wiosennych przymrozkach. Kwitnienie jest dość rozciągnięte w czasie, trwa od 10 do 15 dni. Kwiaty na krzewie rozwijają się nierównomiernie, również pojedyncze kwiaty w poszczególnych kwiatostanach nie rozwijają się równocześnie. Jest to bardzo cenna cecha, ponieważ w dużym stopniu eliminuje wpływ wiosennych przymrozków na zawiązywanie owoców. W każdym kwiatostanie znajduje się średnio 20-30 kwiatków a w kwiatostanach rozwijających się z pączków szczytowych może być ponad 30 kwiatków. W sprzyjających warunkach, gdy oblot pszczół i innych owadów jest niezakłócony, zapylanych jest 80 - 90% kwiatów, a zawiązane owoce zazwyczaj nie opadają. W pogody niesprzyjające, deszczowe następuje samozapylenie, a ilość zawiązanych owoców spada do 40 - 60 %. Małe białe kwiatki z lekkim różowym odcieniem, średnicy około 12 mm zebrane są w gęste kwiatostany - baldachogrona średnicy 5-6 cm. Pojedynczy kwiatek posiada pięć płatków korony i taką samą ilość działek kielicha. Około 20 pręcików z purpurowymi pylnikami otacza pojedynczy słupek. Wewnątrz kwiatka między zalążnią a pręcikami wytwarzany jest nektar, do którego bardzo chętnie przylatują pszczoły i inne owady zapylające kwiaty. Przy jej rozciągniętym kwitnieniu pszczoły mają pod dostatkiem nektaru przez prawie dwa tygodnie w okresie, kiedy już większość gatunków roślin sadowniczych zakończyła kwitnienie. W każdym gnieździe nasiennym zawiązują się dwa nasiona, ale zazwyczaj dojrzewa tylko jedno. Nasiona są na tyle drobne (1g zawiera około 90 szt. nasion), że są mało wyczuwalne w gotowych przetworach. Czas formowania owoców to około 90 dni. W początkowym okresie owoce w gronie przylegają do siebie, są zielone omszone pokryte białawymi włoskami. W miarę wzrostu tracą omszenie i coraz bardziej oddzielają się od siebie. W drugiej połowie lipca rozpoczyna się szybki przyrost masy owoców i ich przebarwianie, w sierpniu owoce stają się koloru czarnego z błękitnym woskowym nalotem. Dojrzałość do zbioru owoce uzyskują w końcu sierpnia, przeciętna średnica jednego owocu wynosi wtedy 10 mm, a waga 1g.

                          Opracowano na podstawie książki 'Aronia superowoc" autorstwa: Iwony Wawer, Piotra Eggerta i Barbary Hołub

Aronia w mediach:

Aronia - cała apteka w małym owocu

Mikołaj Rey o zaletach aronii w Dzień Dobry TVN. ( kliknij tutaj )

Polska aronia i suplemanty diety

Prof. Iwona Wawer o właściwosciach aronii.

Sok z aronii. Działanie, stosowanie i przeciwwskazania

Aronia - niedoceniany skarb natury

Aronia to prawdziwa bomba witaminowa - sprawdź, jak działa na organizm

Jakie właściwości lecznicze ma aronia?


Aronia. Sok z aronii - właściwości.

Aronia: na co jest dobra?

Aronia - właściwości i zastosowanie


Prawie każda aronia na świecie pochodzi z polski. "zajumaliśmy" ten owoc rosjanom

Aronia: roślina idealna


Aronia – właściwości, leczenie nadciśnienia

Aronia - kalorie, wartości odżywcze i ciekawostki


Aronia - mały owoc, wielka moc!

Aronia zastrzyk witamin - sprawdź, jak działa na organizm

Aronia: czarne polskie złoto


Aronia na zdrowie

Aronia – magazyn witamin

Aronia – lek na choroby cywilizacyjne. Do czego można dodawać sok z aronii?

Aronia czarnoowocowa – właściwości zdrowotne

Aronia – czy da się jeszcze zdrowiej?

Czy aronia zasługuje na miano super owocu?

Aronia – poznaj nieznane dotąd właściwości prozdrowotne

Aronia i jej niesamowite korzyści dla zdrowia i urody

Aronia sercu bliska


Aronia cierpka i krzepka jak krzepka i rumiana staje się buzia po ćwiczeniach jogi twarzy

Siła aronii

Polski skarb – odmładzająca aronia

KONTAKT                            
Copyright © 2016 "Aronia Polska". All rights reserved.